(Part One of a two-part series on EPIRA's 10 years)
(Part Two: A decade of EPIRA: ten years of increasing private power monopoly)
IBON Features— Ten years after the passage of the Electric Power Industry Reform Act of 2001 (EPIRA), the Philippines tops Asian countries as having the highest electricity rates charged on residential consumers-- proving that privatizing the power sector has not resulted in affordable electricity in the past decade. Moreover, power privatization including through EPIRA has only resulted in putting the sector in the hands of private profit-seeking monopoly interests.
The EPIRA was passed in 2001 amid protests from various sectors against privatizing the power sector. EPIRA's comprehensive power plan argued that the privatization of the generation, transmission and distribution of power is the key to providing the public a quality, reliable, secure and affordable supply of electricity.
The law was built on the premise that privatizing each component of the power sector and giving play to supposed free market forces would compel firms to compete in terms of lower electricity prices. However, a Department of Energy report shows that the residential rate for electricity in the Philippines has reached US$ .18 per kilowatt hour (kWh). This is more than double its equivalent in 2001 (US$.08 cents). The electricity rate for residential customers in Japan is US$ .17/kWh and US$ .15 in Singapore. Commercial rates are also high at US$.13 while these are at around US$ .14/kWh in Singapore, and US$ .12 in Japan.
Even the Joint Foreign Chambers of Commerce have pointed out that residential consumers in Thailand, South Korea and Indonesia pay only the equivalent of the generation charge being paid by Filipinos.
Average MERALCO residential rates have increased 119% from P4.87 per kWh in 2000 before EPIRA to P10.67 per kWh today. MERALCO is the largest PDU in the country and charges the highest average effective residential rate and the second highest commercial rate at PhP9.05 per kWh.
The Visayan Electric Company (VECO), the country's second largest PDU, charges the lowest industrial rates but relatively high residential rates. VECO is owned by the Aboitizes whose businesses are located within the franchise area of the electric company. Electricity rates in Mindanao have also increased under the third largest PDU, Davao Light and Power Corp., which is also Aboitiz-owned.
Onerous charges
Rates have increased under EPIRA because of a host of onerous charges. These have included legitimizing burdensome provisions from dubious contracts with IPPs as well as new charges towards ensuring profits for the power monopolies. The controversial PPA which pays IPPs for power that has not been consumed, for instance, has been `hidden' under various charges. It is dispersed between the generation charge, transmission charge, systems loss charge, franchise taxes and generation rate adjustment mechanism (GRAM).
Under the EPIRA, the tax component and the universal charge (UC) component of electricity bills are among the items which increased the highest in the last several years. These components are added burdens that the EPIRA has allowed private firms to charge to end-consumers.
The UC, a charge collected by generation firms that includes missionary electrification, obliges customers, mostly households, to pay for providing electricity in areas not connected to the main grid, watershed management as well as subsidy to indigenous renewable resources. It increased by more than 190% since 2003 for Meralco customers.
EPIRA also passed on to consumers the payment of the franchise, energy and value added tax to the benefit of power utilities. This billing component which has increased by 475% was shouldered by consumers instead of the power sector's business players.
In practice, the ERC has been reduced to a mere approving agency for electricity rates. It has not kept watch over the mandate of EPIRA to make sure the public enjoys affordable power rates and that it is ensured and testified to by a staff of the Investigation and Enforcement Division. It is also even at the forefront of pushing for a change in rate-basing methodology to the performance-based rate (PBR) which allows power utilities to declare a target revenue for the next five years.
Through the PBR, businesses can unjustly oblige customers to pay for projected electricity consumption such that consumers shell out amounts even for electricity which they have not yet consumed. For example, the Manila Water Inc. and Maynilad Water have started to collect rates based on a projected revenue of millions from the Wawa Dam, Angat Water and Laiban Dam, but no project has flourished as of this writing. Meralco's 10.4% increase in distribution revenues in early 2009 were attributed to the PBR which included the collection of underrecoveries. It was also allowed to increase rates by almost Php 0.41/kWh in April and December 2009 using the PBR despite questions of irregularity posed by the Commission on Audit (COA).
Set up under EPIRA, the WESM was supposed to provide the closest thing to a free market for the suppliers and buyers of electricity. Yet while 23 generating companies for instance participate in the Luzon WESM, the country's largest, just the six biggest generators in terms of registered MW account for 61% (7,117 MW) of the total registered power. This concentration creates the conditions for cartelized manipulation of prices in what is supposed to be a `competitive' market, with high prices far beyond the true cost of generation subsequently passed on to end consumers.
At the losing end
For years, ordinary consumers have shouldered the brunt of privatization not only in terms of power supply instability but also in terms of increasing rates that unjustly include power costs that do not benefit consumers. The EPIRA has allowed for the deregulation of electricity prices. Private power producers have manipulated prices and rendered the government-mandated ERC tasked to weigh the justness of rate hike petitions in consideration of the public almost powerless. Power firms have reaped profits on one hand, and on the other hand imposed unjust rates and passed the cost of producing electricity on to consumers through various fees under `unbundled rates'. Consumers have also been burdened by unreasonable charges such as the universal charge that covers the recovery costs of distribution utilities, among others.
EPIRA in its 10 years of implementation has highlighted the fact that power should not be treated as a business. Electricity, after all, is a basic service that should be provided to the people with consideration of their ability to pay and to the economy as a whole according to its development needs. Ensuring affordable power rates remains a crucial task for President Aquino, who ten years ago voted against the EPIRA when he was still House representative. IBON Features
Next issue: Private Power Monopolization
===
EPIRA: Bigong pangako ng abot-kayang kuryente
Ngayong araw ang ika-sampung taon ng EPIRA, ang batas na nilikha sa pagpapalagay na ang pagsasapribado ng power sector at pagpapagana sa mga pwersa ng "free market" ay magtutulak sa mga kumpanya na magpaligsahan sa pagpapababa ng presyo ng kuryente.
(Una sa dalawang-bahaging serye sa ika-10 taon ng EPIRA)
Lathalaing IBON - Sampung taon matapos ipasa ang Electric Power Industry Reform Act of 2001 (EPIRA), nangunguna ang Pilipinas sa lahat ng bansa sa Asya dahil sa pinakamataas na singil sa kuryente sa mga konsyumer na maybahay. Patunay ito na hindi nagresulta sa abot-kayang kuryente nitong nagdaang dekada ang EPIRA. Higit pa, ang pribatisasyon ng power kabilang yaong sa ilalim ng EPIRA ay nagresulta rin lamang sa pagkonsentra ng sektor sa kontrol ng mga pribadong monopolyong interes.
Ipinasa ang EPIRA noong 2001 sa gitna ng mga protesta mula sa iba't ibang sektor laban sa pagsapribado ng power sector. Ang kumprehensibong power plan ng EPIRA ay nangangatwirang ang pribatisasyon ng generation, transmission at distribution ng power ay susi sa pagkakaroon ng de-kalidad, maaasahan, estable at abot-kayang suplay ng kuryente.
Nilikha ang batas sa paniwalang ang pagsapribado ng bawat bahagi ng power sector at pagpagana sa diumano'y 'free market' ay magtutulak sa mga kumpanya na magpababaan ng singil sa kuryente. Subalit ayon sa isang ulat ng Department of Energy, ang singil sa kuryente sa residential customers sa Pilipinas ay umabot na sa US$ 0.18 kada kilowatt hour (kWh). Higit ito sa doble ng katumbas noong 2001 (US$ 0.08 cents). Mas mataas pa ito sa singil sa kuryente sa mga residential customer sa Japan na US$ 0.17/kWh at US$ 0.15 sa Singapore. Mataas rin ang commercial rates sa US$0.13 samantalang US$ 0.14/ kWh ito sa Singapore at US$ 0.12 sa Japan.
Ipinunto rin ng Joint Foreign Chambers of Commerce na ang mga residential customer sa Thailand, South Korea at Indonesia ay nagbabayad ng katumbas lamang ng generation charge na ibinabayad ng mga Pilipino.
Tumaas ng 119% ang karaniwang residential rates ng MERALCO ay mula P4.87/ kWh noong 2000 bago ang EPIRA sa P10.67/ kWh ngayon. Ang MERALCO ang pinakamalaking public distribution utility (PDU) sa bansa at sumisingil ito ng pinakamataas na karaniwang epektibong residential rate at pangalawang pinakamataas na commercial rate sa Php9.05/kWh.
Ang Visayan Electric Company (VECO), ang pangalawang pinakamalaking PDU, ay sumisingil ng pinakamababang industrial rates subalit relatibong mataas na residential rates. Ang VECO ay pag-aari ng mga Aboitiz na ang mga negosyo ay matatagpuan sa franchise area ng VECO. Ang singil sa kuryente sa Mindanao ay tumaas na rin sa ilalim ng pangatlong pinakamataas na PDU, Davao Light and Power Corp., na pag-aari rin ng mga Aboitiz.
Mga singiling pabigat
Tumaas ang presyo ng kuryente sa ilalim ng EPIRA dahil sa napakaraming mapagsamantalang singilin. Kabilang rito ang mga pabigat na probisyon mula sa mga kaduda-dudang kontrata sa mga Independent Power Producers (IPPs), gayundin ng mga panibagong singilin na nagtitiyak ng tubo para sa mga monopolyo sa kuryente. Halimbawa dito ang kontrobersyal na Power Purchasing Agreement (PPA) na nagbabayad sa IPPs para sa kuryenteng hindi pa nakokonsumoat 'nakatago' sa iba't ibang singilin. Nakakalat ito sa generation charge, transmission charge, systems loss charge, franchise taxes at generation rate adjustment mechanism (GRAM).
Sa ilalim ng EPIRA, ang tax component at universal charge (UC) component ng mga bill sa kuryente ay kabilang sa mga pangunahing tumaas nitong mga nakaraang taon. Itong components na ito ay dagdag na pabigat na pinahintulutan sa ilalim ng EPIRA na singilin ng mga pribadong kumpanya sa mga konsyumer.
Ang UC aysingilin na kinukolekta ng generation firms na kabilang ang missionary electrification, at nag-oobliga sa mga kostumer na karamiha'y mga sambahayan, na bayaran ang kuryente sa mga lugar na hindi konektado sa main grid, ang pangangasiwa sa watershed gayundin ang subsidyo para sa indigenous renewable resources. Tumaas ito nang higit 190% mula 2003 para sa mga kostumer ng MERALCO.
Ipinasa rin ng EPIRA sa mga konsyumer ang pagbayad sa franchise, energy at value added tax sa kapakinabangan ng power utilities. Ang billing component na ito na tumaas nang 475% ay kinarga ng mga konsyumer sa halip na kargahin ng mga negosyante sa power sector.
Sa katotohanan, ang ERC ay ahensyang nag-aapruba na lamang ng singil sa kuryente. Hindi nito binantayan kung natutupad ang mandato ng EPIRA na tiyaking tinatamasa ng publiko ang abot-kayang singil sa kuryente. . Nasa unahan rin ito ng pagtulak ng pagbabago sa pinagbabatayan ng singil sa performance-based rate (PBR) na nagpapahintulot sa mga power utility na magdeklara ng target na kita sa susunod na limang taon.
Sa pamamagitan ng PBR, ang mga negosyo ay di-makatarungang makapag-oobliga sa mga kostumer na magbayad ng tayang konsumo ng kuryente na hindi pa nagagamit ng mga konsyumer. Halimbawa, ang Manila Water Inc. at Maynilad Water ay nag-umpisa nang sumingil ayon sa tinatayang milyun-milyong kita mula sa Wawa Dam, Angat Water at Laiban Dam, gayong wala pa namang proyektong nasisimulan hanggang ngayon. Ang pagtaas ng Meralco nang 10.4% sa kita sa distribusyon noong maagang 2009 ay dahil sa PBR na naglakip ng koleksyon ng underrecoveries. Ipinahintulot rin nito ang pagtaas ng singil nang halos Php0.45/kWh noong Abril at Disyembre 2009 gamit ang PBR sa kabila ng pagkuwestyon ng Commission on Audit (COA) sa iregularidad nito.
Lugi sa bandang huli
Sa loob ng maraming taon, pinasan ng mga ordinaryong konsyumer ang hagupit ng pribatisasyon hindi lang sa usapin ng paputol-putol na suplay kundi sa usapin din ng papataas na singil kalakip ang di-makatarungang presyo ng power na hindi pinakikinabangan ng mga konsyumer. Pinahintulutan ng EPIRA ang deregulasyon ng presyo ng kuryente. Minanipula ng mga pribadong power producer ang mga presyo at ginawang walang-ngipin ang ERC na may mandato sanang timbangin ang katuwiran ng mga petisyon para sa pagtataas ng presyo nang may pagsasaalang-alang sa kapakanan ng publiko. Nakatabo na ng tubo ang mga kumpanya sa power, naipasa pa nito sa mga konsyumer ng presyo ng pagprodyus ng kuryente sa pamamagitan ng pagpataw ng di-makatuwirang mga singilin sa "unbundled rates".
Lalo pang tumampok sa sampung taong implementasyon ng EPIRA na hindi dapat itrato bilang negosyo ang kuryente. Batayang serbisyo ito na dapat matamasa ng mamamayan nang may konsiderasyon sa kanilang kakayahang magbayad at sa pangangailangan ng ekonomya sa pag-unlad sapangkabuuan. Ang pagtiyak ng abot-kayang presyo ng kuryente ay nananatiling signipikanteng tungkulin para kay Pangulong Aquino, na sampung taon ang nakaraan ay bumoto laban sa EPIRA nang nasa Kongreso pa siya.Lathalaing IBON
