October Peasant Month: The remoteness of real land reform

IBON Features | October 2010 | The bitter plight of Filipino farmers continues past the Aquino administration’s first 100 days and into October which the peasant movement marks as Peasant Month

IBON Features—The First 100 Days Report of Pres. Benigno ‘Noynoy’ Aquino’s administration made no mention of its program for land reform. This was also true in Pres. Aquino’s first State of the Nation Address (SONA) in July, which only mentioned public-private partnerships for farming facilities and infrastructure.

All these betray that working for real land reform is not in the list of priorities of Pres. Aquino, a known haciendero. In the past, he had declared support for the one-year-old Comprehensive Agrarian Reform Program Extended with Reforms (CARPer), which peasant groups have denounced as a futile law that is biased against peasants.   In fact, a year after the enactment of RA 9700 or the CARPer, past the new administration’s first 100 days and into October which the Philippine peasant movement marks as Peasant Month, the bitter plight of Filipino farmers continue.

Only three days after Aquino was sworn into office, scores were hurt and 42 were arrested in authorities’ violent dispersal of a camp-out by peasants and their supporters only a stone’s throw from Malacañang. The camp-out was conducted to lobby farmers’ demands to the new administration, representing stark and recent cases of landgrabbing and landlessness as in Haciendas Luisita, Looc and Yulo. The new administration has also not been heard to condemn the extrajudicial killings of at least 12 farmers within its first 100 days.

The attempt to hype up the ‘compromise deal’ in Hacienda Luisita between the Cojuangco-Aquinos and ‘representative peasants and farmworkers’ – as the ‘solution’ to the Luisita controversy fails by any standard. The deal was a no-win solution for the peasants who were given a choice between embracing the stock-distribution option (SDO) as ‘shareholders’ who have only so far gotten coins – or getting a parcel of land from 33% of the hacienda divided by thousands of farmers and farm workers.

 Thus dealing with the basic demand for genuine agrarian reform not only remains out of the picture after the CARPer’s first year. Even the faltering implementation of the flawed extended land reform law merely underscores its pro-landlord, anti-farmer framework.

Landlord compensation

The CARPer’s bias in favor of landlords is in the tradition of past land reform programs bearing the premise that landlords are entitled to “just compensation” in exchange for land distribution as opposed to distributing for free both landholdings and all rural wealth justly to farmers who have been tilling and making the land productive. Since 1972-2008, landlords have received P289 billion in payments for 1,619,513 hectares by virtue of these land reform programs. An additional 19,133 hectares compensable by the Land Bank of the Philippines have been distributed from January 2009 to June 2010.

The nature of the program coupled with the absence of political will for real and redistributive agrarian reform resulted in the requirement for “just compensation” which, in turn, has created the conditions for land reform to drag on and be subverted. The chronic underfunding for agrarian reform in the national budget has also caused land redistribution to drag on for decades. Worse, protracted implementation has even given landlords the time to find, create and exploit loopholes in the program and so circumvent land reform.

Under the CARPer, the required down payment for such compensation has even been raised from 25% to 50 percent.

Landlord testimony required

The CARPer also requires landlords’ testimonies that prospective farmer beneficiaries indeed worked on the land in question before the issuance of titles. Data from the Department of Agrarian Reform (DAR) show that as of July 2010, 106 landowners nationwide either would not attest to tenants, leaseholders or farmworkers or have pending protests over 3,318.4 hectares of land targeted for 1,602 Agrarian Reform Beneficiaries (ARBs). DAR Assistant Secretary Dominador Andres himself observed that this continued landlord resistance is a big problem that will hinder the targeted completion of CARPer implementation within five years.

Moreover, 5,703.1 hectares owned by 54 landlords and targeted for 2,703 ARBs are listed by the DAR as ‘problematic landholdings’ involving land disputes, more cases of revocation of emancipation patents and certificates of landownership award, and criminal cases filed by landowners versus farmers, as well as several complications in contacting landowners, locating markers, land valuation by the Land Bank of the Philippines and transferring titles of landholdings with many claimants.

Circumventing land distribution remains prevalent

In its 2010 report, DAR reported its land distribution accomplishment from 1972-June 2010 to have already reached 4,183,524 hectares or 81% of its target. During CARPer’s first year, 64,329 hectares or 39.5% of 163,014 target hectares were distributed.

Last year, the ‘breakthroughs’ in land distribution cited by DAR were attributed to the enactment of the CARPer and the ‘restoration of compulsory acquisition (CA) to its principal role.’ But Anakpawis Partylist Representative Rafael Mariano lamented that in the same DAR report, only 1,777 hectares or 4% of 42,428 hectares of private land were distributed through CA.

From January-June 2010, of 17,501 hectares distributed, only 1,061.51 hectares or 6% were distributed through CA. Meanwhile, land distributed through the voluntary offer to sell (VOS) mode – which landlords can use to their advantage by dictating the price – covered a bigger 7.7% or 1,340.44 hectares.  Land distributed through the voluntary land transfer (VLT) mode – which allows landlords to retain control over their landownings by choosing whom to transfer land ownership to – covered the largest percentage at 40.7% or 7,119.14 hectares, all of which are landholdings over 50 hectares. This shows that the CARPer itself has allowed the bigger landowners to work around genuine land distribution.

Also, under the extended law not a single case of non-land transfer schemes – not the ’stock distribution option’ in Hacienda Luisita, the ‘corporative scheme’ by the Eduardo Cojuangco Jr. & Sons Agricultural Enterprises Inc. in Negros Occidental, the ‘cooperative scheme’ between San Miguel Corporation and the Valley Planters Development Cooperative in Isabela nor other ‘stock-sharing schemes’ in Iloilo and Davao – have been revoked.

Conversion to non-agricultural use and multinational gains

Under the CARPer, the conversion of hundreds to thousands of agricultural lands to non-agricultural use persists, which puts the livelihood of thousands of farmers’ families and the country’s food security at risk. This includes 200 hectares of Araneta-owned land for the MRT7 project in Tungkong Mangga, San Jose Del Monte, Bulacan and 375 hectares of land planted to rice, fruits and vegetables for lawmaker Luis Villafuerte’s Green Earth Heritage Foundation and export cash crops. A test case for the new administration is its handling of a recent application to convert 157 hectares of sugarland Hacienda Bacan into industrial use even if this had been placed under the defunct CARP as early as 2001. Gloria Macapagal-Arroyo, whose family owns Hacienda Bacan, earlier even promised to distribute the hacienda lands to 67 farmer beneficiaries.

The CARPer also retained CARP’s provision allowing multinational corporations to control and operate the country’s agricultural lands through lease, management, grower or service contracts for a period of 25 years and renewable for another 25 years. In the case of transnational companies Dole and Del Monte, 220,000 hectares of agricultural lands in Mindanao are devoted for export production and geared for further expansion.

Rep. Mariano also noted the obscurity of the status of a comprehensive inventory system congruent with the national land use plan, which the CARPer tasked the DAR to draft during the extended law’s first year of implementation. He said that the provision further narrows the scope of the CARPer in that aside from lands reclassified from agricultural into non-agricultural use under DOJ Opinion No. 44 until June 15, 1988, all land reclassified since then until August 2010 could no longer be covered by CARPer.

Indecisive implementation

In spite of the efforts by the CARPer’s lawmaker proponents to drumbeat the extended and reformed CARP, its provision on the creation of the Congressional Oversight Committee on Agrarian Reform (COCAR) has not been implemented. Led by the Chairpersons of the Agrarian Reform Committees of both Houses, the COCAR could have been vital in recommending and monitoring the progress of land acquisition and distribution under the CARPer.

The non-establishment of a basic body in any undertaking of such high national importance as agrarian reform is another sad telltale sign of the remoteness of a great push for genuine land reform coming from the country’s currently landlord-dominated legislative branch.

The great push for a truly progressive land reform can only come from the ranks of farmers and farmworkers who have, for generations and centuries, worked hard to battle landlessness amid rigorous tilling and production. It would be helpful for legislature and the people as well to consider tackling the Genuine Agrarian Reform Bill being endorsed by several farmers’ groups and networks as an alternative to the CARPER, which after a year has shown its real color as the landlord-endorsed, loophole-battered, made-over CARP.  IBON Features

============= Oktubre, buwan ng magsasaka: Ang kalabuan ng tunay na repormang agraryo

Ang mapait na kalagayan ng mga magsasakang Pilipino ay nagpapatuloy lampas sa unang 100 araw ng administrasyon at hanggang Oktubre, na minamarkahan ng mga magsasaka bilang Buwan ng mga Pesante

Lathalaing IBON – Walang banggit sa programa para sa reporma sa lupa ang Unang 100 Araw na Ulat ng administrasyon ni Pang. ‘Noynoy’ Aquino. Gayundin sa unang State of the Nation Address (SONA) ni Pang. Aquino noong Hulyo, na nagbanggit lang ng public-private partnerships (PPP) para sa mga pasilidad at imprastruktura sa pagsasaka.

Lahat ito’y naglalantad na ang pagkilos para sa tunay na reporma sa lupa ay wala sa listahan ng mga prayoridad ni Pang. Aquino, isang kilalang haciendero. Noong nakaraan, naglahad siya ng suporta para sa unang taon ng Comprehensive Agrarian Reform Program Extended with Reforms (CARPer), na tinuligsa ng mga grupong pesante bilang inutil na batas na nakakiling laban sa mga magasasaka. Katunayan, isang taon pagkatapos ng pagpatupad ng RA9700 o CARPer, lampas pa sa unang 100 araw ng bagong administrasyon at pagpasok sa Oktubre na minamarkahan ng kilusang magbubukid bilang Buwan ng mga Magsasaka, nagpapatuloy ang mapait na kalagayan ng mga Pilipinong magbubukid.

Tatlong araw lamang matapos sumumpa sa tungkulin si Aquino, puu-puo ang nasaktan at 42 ang inaresto sa marahas na pagbuwag ng mga awtoridad sa kampuhan ng mga magsasaka at mga tagasuporta nila ilang hakbang lamang mula sa Malacanang. Ang kampuhan ay isinagawa upang ihapag ang mga iginigiit ng mga magsasaka sa bagong administrasyon, tampok ang matitingkad at sariwang mga kaso ng pangangamkam at kawalang-lupa gaya ng sa mga Hacienda sa Luisita, Looc at Yulo. Ang bagong administrasyon ay di pa rin nariringgan ng anumang pagkondena sa mga ekstrahudisyal na pagpatay sa di bababa sa 12 magsasaka sa loob lamang ng 100 araw nito.

Ang tangkang ipangalandakan ang ‘compromise deal’ sa Hacienda Luisita sa pagitan ng mga Cojuangco-Aquino at ‘mga kinatawang magsasaka at manggagawang-bukid’ – bilang ‘solusyn’ sa kontrobersya sa Luisita ay bigo sa anumang pamantayan. Ang kasunduan ay walang panalo para sa mga magbubukid na binigyan ng pagpipilian sa pagitan ng pagyakap sa stock distribution option (SDO) bilang mga ‘may-ari ng sapi’ na pawang barya pa lamang ang natatanggap – o pagtanggap ng kapirasong lupa mula sa 33% ng hacienda na hahati-hatiin sa libu-libong magbubukid at manggagawang-bukid.

Kayat ang pagharap sa pangunahing panawagan ng tunay na repormang agraryo ay di lamang wala sa larawan makalipas ng unang taon ng CARPer. Kahit ang malamyang implementasyon nitong butas-butas na pinahabang batas sa reporma sa lupa ay nagpapakita ng maka-may-ari ng lupa’t kontra-magsasakang balangkas nito.

Bayad sa may-ari ng lupa



Ang pagkiling ng CARPer sa mga may-ari ng lupa ay nasa tradisyon ng mga nakaraang programa sa reporma sa lupa na nakatungtong sa paniniwalang sila ay karapat-dapat gawaran ng ‘makatarungang bayad’ kapalit ng pagpapamahagi ng lupa, imbes na ipamahagi nang libre kapwa ang hawak nilang lupain at lahat ng iba pang yamang rural nang buong-katarungan sa mga magsasaka na malaon nang nagbubungkal at nagpapayaman sa lupa. Mula 1972-2008, P289 bilyon na ang natanggap ng mga may-ari ng lupa bilang kabayaran para sa 1,619,513 ektarya sa pamamagitan ng mga programang ito para sa reporma sa lupa. Ang karagdagang 19,133 ektaryang dapat bayaran ng Land Bank of the Philippines ay naipamahagi na mula Enero 2009 hanggang Hunyo 2010.

Ang katangian ng programang kinambalan ng kawalan ng determinasyong pulitikal para sa tunay at mapagpamahaging repormang agraryo ay nagresulta sa rekisito para sa ‘makatarungang kabayaran’, na lumikha naman ng mga kundisyon para bumagal at mabaligtad ang reporma sa lupa. Ang palagiang kakulangan ng pondo para sa repormang agrary sa pambansang badyet ay nagsanhi rin ng pagkupad ng muling pagpapamahagi ng lupa nang ilang dekada. Malala pa, ang matagalang implementasyon ay nagbigay pa sa mga may-ari ng lupa na humanap, makalikha at samantalahin ang mga butas sa programa at gayon ay ikutan ang reporma sa lupa.

Sa ilalim ng CARPer, ang rekisitong paunang-bayad para sa gayong kabayaran ay itinaas pa mula 25% hanggang 50%.

Kailangan ng testimonya ng may-ari ng lupa

Inoobliga rin ng CARPer na magkaroon ng testimonya ng may-ari ng lupa na ang mga target na benepisyaryong magsasaka ay tunay ngang nagtrabaho sa tinutukoy na lupain bago mabigyan ng titulo. Ayon sa datos mula sa Department of Agrarian Reform (DAR), hanggang Hulyo 2010, 106 may-ari ng lupa sa buong bansa ang tumangging magbigay ng testimonya sa mga kasama, umuupa o manggagawang-bukid o may nakaambang protesta sa 3,318.4 ektarya ng lupang tinatarget para sa 1,602 na mga Agrarian Reform Beneficiary (ARB). Naobserbahan mismo ni Dominador Andres, Pangalawang Kalihim ng DAR, na ang ganitong nagpapatuloy na pagtutol mula sa mga may-ari ng lupa ay malaking problema na sasagka sa target na pagkumpleto ng pagpatupad ng CARPer sa loob ng limang taon.

Higit pa, 5,703.1 ektaryang minamay-ari ng 54 panginoong may-lupa at tinatarget para sa 2,703 mga ARB ay nakalista sa DAR bilang mga ‘problematikong lupain’ na may alitan sa lupa, dagdag pang mga kaso ng pagbawi ng mga emancipation patent at certificate of land ownership award, at mga kriminal na kasong isinampa ng mga may-ari ng lupa laban sa mga magbubukid, gayundin ang sari-saring kumplikasyon sa pag-kontak sa mga may-ari ng lupa, paghanap ng mga marka, pagpresyo sa lupa ng Land Bank of the Philippines at paglipat ng titulo ng mga lupain sa pangalan ng maraming gustong ariin ang mga ito.

Nananatiling talamak ang pag-ikot sa pamamahagi ng lupa

Sa 2010 ulat nito, iniulat ng DAR na ang naabot ng pamamahagi nito ng lupa mula 1972-Hunyo 2010 ay umabot na sa 4,183,524 ektarya o 81% ng target. Sa unang taon ng CARPer, 64,329 ektarya o 39.5% ng 163,014 target na ektarya ang naipamahagi.

Noong nakaraang taon, ang mga ‘breyktru’ sa pamamahagi ng lupang inihalimbawa ng DAR ay sinabing dahil sa pagpatupad ng CARPer at ‘panunumbalik ng compulsary acquisition (CA) sa nangungunang papel nito’. Subalit idinaing ni Anakpawis Partylist Representative Rafael Mariano na sa parehong ulat ng DAR, 1,777 ektarya lamang o 4% ng 42,428 ektarya ng pribadong lupa ang naipamahagi sa pamamagitan ng CA.

Mula Enero-Hunyo 2010, sa 17,501 ektaryang naipamahagi, 1,061.51 ektarya lamang o 6% ang ipinamahagi sa pamamagitan ng CA. Samantala, ang luang naipamahagi gamit ang voluntary offer to sell (VOS) na moda – na kayang gamitin ng mga may-ari ng lupa sa bentahe nila sa pamamagitan ng pagdikta ng presyo – ay sumaklaw sa mas malaking 7.7% o 1,340.44 ektarya. Ang lupa namang naipamahagi gamit ang voluntary land transfer (VLT) na moda – na nagagamit ng mga may-ari ng lupa upang manatiling hawak ang kanilang lupain sa pamamagitan ng pagpili kung kanino ililipat ang pag-aari nito – ang sumaklaw sa pinakamalaking porsyento sa 40.7%o 7,119.14 ektaya, na lahat ay mga lupaing higit 50 ektarya. Ipinapakita nitong sa ilalim ng CARPer, naikutan ng mas malalaking panginoong may-lupa ang tunay na distribusyon ng lupa.

Gayundin, sa ilalim ng pinahabang batas, ni isang kaso ng mga iskemang di-naglilipat ng lupa – hindi ang ‘stock distribution option’ sa Hacienda Luisita, o ang ‘corporative scheme’ ng Eduardo Cojuangco Jr. & ons Agricultural Enterprises Inc. sa Negros Occidental, o ang ‘cooperative scheme’ sa pagitan ng San Miguel Corporation at ng Valley Planters Development Cooperative sa Isabela ni ang iba pang ‘stock-sharing’ na iskema sa Ilo-ilo at Davao – ang itinigil.

Kumbersyon tungo sa di-agrikultural na gamit at ganansyang multinasyunal

Sa ilalim ng CARPer, ang kumbersyon sa daan-daan hanggang libu-libong ektarya ng lupang agrikultural tungo sa di-agrikultural na gamit ay nagpapatuloy. Isinasapanganib nito ang kabuhayan ng libu-libong pamilyang magbubukid gayundin ang seguridad sa pagkain ng bansa. Kabilang rito ang 200 ektarya ng pagmamay-ari ng mga Araneta na lupa para sa proyektong MRT7 sa Tungkong Mangga, San Jose Del Monte, Bulacan at ang 375 ektarya ng palayan at taniman ng mga prutas at gulay para sa Green Earth Heritage Foundation at cash crops na pang-eksport ng mambabatas na si Luis Villafuerte. Isang kasong pagsusulit para sa bagong administrasyon kung papaano nito tatanganin ang bagong aplikasyon para ipalit-gamit ang 157 ektarya ng tubuhang Hacienda Bacan tungo sa gamit industriyal kahit na napailal noon pang 2001. Ipinangako pa nga ni Gloria Macapagal Arroyo, na kabilang sa pamilyang nagmamay-ari sa Hacienda Bacan, na ipamamahagi ang mga lupain ng hacienda sa 67 benepisyaryong magsasaka.

Nanatili rin sa CARPer ang prubisyon ng CARP na pumapayag sa mga korporasyong multinasyunal na kontrolin at paganahin ang mga lupaing agrikultural ng bansa sa pamamagitan ng pag-upa, pangangasiwa, o mga kontratang pagpapalago o serbisyo sa haba ng 25 taon at maaari pang muling mapayagan sa dagdag na 25 taon. Sa kaso ng mga transnasyunal na kumpanya gaya ng Dole at Del Monte, 220,000 ektarya ng agrikultural na lupain sa Mindanao ang nakalaan sa produksyong eksport at nakahanda para sa ibayong pagpapalawak.

Napansin rin ni Rep. Mariano ang kalabuan ng istatus ng isang kumprehensibong sistemang imbentaryong kaayon ng national land use plan, na inasayn ng CARPer ang DAR na iborador sa unang taon ng implementasyon ng pinahabang batas. Sinabi niyang ang probisyon ay lalong nagpapakitid sa saklaw ng CARPer gayong maliban sa mga lupang nireklasipika mula agrikultural tungong di-agrikultural sa ilalim ng DOJ Opinion No. 44 hanggang Hunyo 15, 1999, lahat ng lupang nireklasipika mula noon hanggang Agosto 2010 ay maaaring di na masaklaw ng CARPer.

Walang-kapasyahang implementasyon

Sa kabila ng mga tangka ng mga mambabatas na nagsulong ng CARPer na ilako ang pinahaba’t nirepormang CARP, ang probisyon para sa paglikha ng Congressional Oversight Committee on Agrarian Reform (COCAR) ay hindi pa naipatutupad. Pinangungunahan ng mga Pinuno ng mga komite para sa Agrarian Reform ng parehong dibisyon ng Kamara, ang COCAR ay naging mahalaga sana sa pagrekomenda at pagsubaybay sa takbo ng pagtukoy at pagpamahagi ng lupa sa ilalim ng CARPer.

Ang di pag-establisa ng gayong batayang grupo sa anumang hakbang na may kasing-taas na pambansang halaga gaya ng repormang agraryo ay isa na namang malungkot na palatanda ng kalabuan ng isang malakas na tulak para sa tunay na reporma sa lupa mula sa lehislatibong sangay ng bansa na kasalukuyang nadodominahan ng mga panginoong may-lupa.

Ang dambuhalang tulak para sa tunay na progresibong reporma sa lupa ay maaari lamang manggaling sa hanay ng mga magsasaka at magbubukid na, sa mga nakalipas na henerasyon at siglo, ay nagpursige upang labanan ang kawalang-lupa sa gitna ng puspusang pagbubungkal at pagpapayaman ng lupa. Makakatulong para sa lehislatura at mamamayan ang pagsasaalang-alang sa pagtalakay ng Genuine Agrarian Reform Bill na itinutulak ng maraming grupo ng mga magsasaka at mga kaugnay nila bilang alternatibo sa CARPER, na pagkalipas ng isang taon ay inilantad ang tunay na kulay nito bilang yaong itinutulak ng mga panginoong maylupa, batbat-ng-butas, at pinalamutiang CARP. Lathalaing IBON